Yapay Zekâ Ajanları Yeni Bir Dönem Başlatıyor

Reklam platformları geçersiz trafiği filtrelemek için çeşitli teknolojiler sunsa da bu sistemler her zaman yeterli olmadığını söyleyen Dijital Pazarlama Okulu Kurucusu Yasin Kaplan, “Özellikle yapay zekâ destekli botların ve otomatik ajanların artışıyla birlikte gerçek insan davranışı ile sahte trafiğin ayrımının her geçen gün zorlaşıyor. 2026 yılında dijital pazarlamada gerçek trafik tanımının yeniden şekillenmesi gerektiğini düşünüyoruz. Artık sadece kullanıcı değil, yapay zekâ ajanları da web sitelerinde geziniyor, tıklıyor ve aksiyon alıyor. Bu nedenle ölçümleme tarafında Web Analytics yaklaşımının daha derin ve daha temiz veri odaklı olması şart. Dijital Pazarlama Okulu ve MooF Digital Agency olarak hem eğitimlerde hem de dijital reklam ajansı çalışmalarında bu konuya özel önem veriyoruz. Sahte trafiği tespit eden araçlar ve gerçek kullanıcı davranışını merkeze alan analiz yöntemleriyle markaların bütçelerini en etkili şekilde kullanmaya gayret ediyoruz” dedi.

Sosyal Platformlarda Bot Maruziyeti Dikkat Çekiyor

Raporda yer alan verilerin, bazı sosyal platformlarda da bot maruziyetinin oldukça yüksek olduğunu belirten Kaplan, “TikTok, ortalama yüzde 24 geçersiz trafik oranı ile listenin başında yer alırken; LinkedIn’de bu oran yüzde 19,8, X’te ise yüzde 12,7 olarak ölçüldü. Meta platformları ise yaklaşık yüzde 8 ile ortalamaya yakın bir performans sergiliyor. Yanlış ölçülen her veri, yanlış strateji demektir. Temiz veriyle karar alan markalar, dijital reklam yatırımlarında ciddi bir rekabet avantajı elde eder. Dijital reklamcılıkta kaçırılan gelirlerin önüne geçmek mümkün. Daha bilinçli ölçümleme, şeffaf raporlama ve ileri seviye analiz araçlarına yatırım ile bu kayıpların önüne geçebiliriz” açıklamasında bulundu.

Her yıl milyonlarca ağacın kesilmesine neden olan ve basıldıktan kısa süre sonra güncelliğini yitiren kağıt kartvizitler, yerini NFC (Yakın Alan İletişimi) ve QR kod tabanlı akıllı çözümlere bırakıyor. Pandemi sonrası hızlanan dijitalleşme süreci, 2026 itibarıyla kurumsal standart haline geliyor. Artık cüzdanlarda onlarca kart taşımak yerine, tek bir akıllı kartla tüm profesyonel kimliği aktarmak iş dünyasının yeni normu.

Sektörün Öncü İsmi: Neden Mayecard?

Haber sitelerinin ve teknoloji çevrelerinin radarında olan Mayecard, sunduğu teknolojik altyapı ve çevre dostu modeliyle bu dönüşümün lokomotifi konumunda. Peki, profesyoneller neden Mayecard’ı tercih ediyor?

• Sürdürülebilirlik ve Verimlilik: Mavi Yeşil Ajans bünyesinde geliştirilen Mayecard, "sıfır atık" felsefesini iş dünyasına taşıyor. Bir kez sahip olunan kart, ömür boyu kullanılabiliyor.

• Dinamik Bilgi Yönetimi: Bilgileriniz değiştiğinde yeni kart bastırma derdi sona eriyor. Mayecard kullanıcıları, dijital panelleri üzerinden telefon, e-posta veya sosyal medya bilgilerini saniyeler içinde güncelleyebiliyor.

• Zengin İçerik Paylaşımı: Geleneksel bir kartvizite sığmayacak kadar çok veri; web siteleri, kataloglar, banka bilgileri ve video tanıtımları tek bir dokunuşla karşı tarafa aktarılıyor.

• Temassız ve Hızlı İletişim: Uygulama indirme zorunluluğu olmaksızın, NFC uyumlu tüm telefonlarla saniyeler içinde eşleşme sağlanıyor.

Geleceğin Vizyonu: "Geleceğe Bir Dokunuşla Bağlanın"

2026 yılına girerken şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarında "dijital dönüşüm" maddesi en üst sıralarda yer alıyor. Mayecard, sadece bireysel kullanıcılar için değil, büyük ölçekli şirketler için sunduğu "Kurumsal Panel" çözümleriyle de personel yönetimini kolaylaştırıyor. Tüm çalışanların kartvizit bilgilerini tek bir merkezden yönetme imkanı sunan sistem, operasyonel maliyetleri %90 oranında düşürüyor.

Sonuç: Profesyonel İmaj Yenileniyor

Hızın en değerli hazine olduğu günümüzde, tanıştığınız birine bilgilerinizi en profesyonel yolla aktarmak artık bir lüks değil, gereklilik. 2026 yılına damga vuracak olan bu trendde, Mayecard teknolojisiyle yerinizi almak, sadece bir prestij göstergesi değil, aynı zamanda doğaya verilen bir söz niteliği taşıyor.

• Mayecard, geleneksel kâğıt kartvizitlerin yerini almayı amaçlayan dijital kartvizit / akıllı kart – yani iletişim bilgilerinizi dijital ortamda, “kart” formatında paylaşmanıza imkan veren modern bir çözümdür.

• Bu kart, içinde bir NFC (Yakın Alan İletişimi) çipi barındırır; bu sayede kartınıza dokundurulduğunda, telefon ya da uyumlu bir cihaz ile temas ettiğinde dijital profilinizdeki bilgiler otomatik olarak karşı tarafa iletilir.

• Ama sadece bir “kartvizit” değil — isterseniz sosyal medya linkleri, web sitesi, adres, e-posta, telefon, unvan gibi pek çok bilgi tek bir kart ile paylaşılabilir; yani bir “dijital kimlik / iletişim profili” görevi görür.

Mayecard’ın Avantajları & Ne İşe Yarar

Mayecard’ın geleneksel kartvizite göre öne çıkan birçok yönü var:

• Kolay ve hızlı paylaşım: Kartı bir akıllı telefona yaklaştırmanız yeterli; ne QR kod okutmak ne ayrı uygulama indirmek ne de manuel bilgi girişi — her şey tek dokunuşla.

• Dinamik ve güncellenebilir bilgiler: Telefon, e-posta, unvan, sosyal medya gibi bilgileriniz değiştiğinde yeni kart bastırmaya gerek yok. Dijital profilde değişiklik yapıp herkesle yeniden paylaşabilirsiniz.

• Çevreci çözüm: Kağıt israfını ortadan kaldırarak, kâğıt kartvizit ihtiyacını ve buna bağlı doğal kaynak tüketimini azaltır.

• Profesyonel ve modern imaj: Özellikle iş dünyasında, fuarlar/etkinliklerde ya da yenilikçi bir marka kimliği oluşturmak isteyenler için gelenekselin ötesinde bir izlenim bırakır.

• Çoklu iletişim bilgisi & medya entegrasyonu: Sadece kartvizit bilgisi değil; sosyal medya bağlantıları, web siteleri, hatta dijital portfolyolar, referanslar gibi zengin içerikler de eklenebilir. Bu, tek kartla “kendinizi tanıtma + iletişim kurma + online görünürlük” demek.

• Maliyet ve pratiklik avantajı (özellikle kurumsal kullanımlarda): Şirketler için, çalışan kartvizitlerinin bilgileri değiştiğinde yeniden baskı ve yeniden dağıtım gibi maliyetler ortadan kalkar; dijital panelden hızlı güncelleme yeterli olur.

Mayecard Nasıl Kullanılır?

Mayecard kullanmak oldukça basit:

1. Site üzerinden sipariş verip kendinize uygun tasarımı seçersiniz.

2. Kart size ulaştığında – telefonunuzu NFC özelliği olan bir cihaz ile kartınıza yaklaştırırsınız. Karttaki chip, enerjiyi telefondan alarak aktive olur, bilgilerinizi aktarır.

3. Karttaki dijital profilinize ad, unvan, iletişim bilgileri, sosyal medya, web sitesi vs. gibi bilgileri eklersiniz. Daha sonra kartı okuyana bu bilgiler aktarılır.

4. Bilgileriniz değişirse, yeni kart basmaya gerek kalmadan profili güncellemeniz yeterlidir.

Ayrıca, NFC özelliği olmayan telefonlar için QR kod gibi alternatif paylaşım seçenekleri de olabiliyor (site bu seçeneği QR kod veya mobil paylaşım gibi ifadelerle destekliyor).

Kimler İçin Uygun ya da Neden Tercih Edilmeli?

Mayecard, özellikle aşağıdaki durumlarda oldukça faydalı olabilir:

• Sürekli networking, iş görüşmesi, fuar, etkinlik gibi ortamlarda kartvizit dağıtan profesyoneller (satış, pazarlama, danışmanlık, hizmet sektörü vs.)

• Kurumsal firmalar — çalışan bilgileri sık değişiyorsa, herkes için yeniden baskı maliyeti yük oluyorsa

• Çevre bilincine sahip, sürdürülebilir çözümleri tercih eden kişiler/şirketler

• Modern, dijital ve yenilikçi imaj vermek isteyen marka ya da bireyler

• Tek bir kartla hem iletişim, hem online profiller, hem portfolyo / sosyal medya linklerini paylaşmak isteyenler

Teknik ve Diğer Özellikler / Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Mayecard’de kullanılan teknoloji NFC — bu yüzden kartı okuyacak olan cihazın NFC özelliğine sahip olması gerekir.

• Kart, dijital profil bağlantısı ile çalışıyor; yani kartın ele geçmesi durumunda, paylaştığınız bilgilerin görünmesi mümkün bu yüzden hangi bilgileri koyduğunuza dikkat etmek mantıklı.

• Kart basımı ve sipariş süreci internet üzerinden yapılıyor; bu da demek oluyor ki sipariş & teslim süresi + kurye gibi faktörler devrede.

Kısaca: Mayecard Ne Sağlıyor?

Mayecard, klasik kâğıt kartvizitlerin sunduğu sınırlı çözümleri aşan — modern, çevreci, pratik ve çok yönlü bir dijital iletişim aracıdır. Tek bir kartla hem iletişim bilgilerinizi hem dijital kimliğinizi paylaşabilir, profilinizi güncel tutabilir; hem de profesyonel ve yenilikçi bir izlenim bırakabilirsiniz. Özellikle iş dünyasında, network genişletme, marka imajı ve sürdürülebilirlik açısından oldukça mantıklı bir alternatif.

Yapay zekanın kriz durumlarında sosyal destek bağlamında insanların duymak istedikleri tüm sözleri söyleyebildiğine dikkat çeken Sosyolog Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Kişilerin insanların yerine yapay zekayla uzun süreli iletişim kurmayı tercih etmeleri sosyal medya örneğinde olduğu gibi yalnızlığı daha da derinleştirecektir.” dedi.

İngiltere’de yapılan geniş çaplı bir araştırmanın sonucuna da işaret eden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Yalnızlığın insan sağlığı açısından obeziteden daha kötü sonuçlar doğurabileceğini, erken ölüm riskini yüzde 26 artırabildiğini ve artan kardiyovasküler hastalık, demans, felç, depresyon ve anksiyete riskiyle ilişkili olduğunu ortaya koydu.” dedi. 

Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, dijital çağda gençlerde artan yalnızlık duygusunu değerlendirdi.

Gençlerde kronik yalnızlık artıyor! 

Son yıllarda dünyada özellikle gençler arasında kronik yalnızlık duygusunun arttığını dile getiren Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Sorunun boyutu şaşırtıcı derecede yüksek. Birleşik Krallık'ta 3,8 milyon insan kronik yalnızlıktan mustarip; ABD'de yetişkinlerin yüzde 36'sı ve gençlerin yüzde 61'i şiddetli yalnızlık yaşıyor. Alman Bertelsmann Vakfı'nın girişimiyle Mart 2024'te Almanya genelinde 2 bin 532 örneklem üzerinden gerçekleştirilen bir araştırmada ankete katılan 16-30 yaş arası gençlerin neredeyse yarısı (Yüzde 46) kendini yalnız hissettiklerini belirtmişlerdir.” dedi.

Yakın çevreleriyle selamlaşmayı bile unutan gençler var…

Türkiye genelinde her yıl gerçekleştirdikleri geniş kapsamlı yalnızlık araştırması sonuçlarına göre de 18-24 yaş arasındaki gençlerin yüzde 40’ının, 55 yaş üstündeki kişilerin ise yüzde 26’sının kendini sıkça yalnız hissettiğini söylediğini kaydeden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, şöyle devam etti:

“2021’e göre yaş grupları bazında yalnızlık hissiyatının değişimi incelendiğinde ise 25 yaş üstü grupların hepsinde 2021’e göre yalnızlık hissiyatında artış olduğu görülmekte. Genelde dijital teknoloji bağımlılığının yalnızlığı arttırdığı söylenir ama bunun dışında diğer faktörlerde etkili. Okul ve çalışma hayatının yoğunluğu nedeniyle sosyal çevrenin eksikliği, eğitim hayatında hep en yüksek notu alma ve aile içinde sülaledeki en iyi genç olma baskısı gibi nedenler de gençleri sosyalleşmeden yoksun bırakan ve yalnızlıklarını tetikleyen etkenler. Öte yandan çağdaş ebeveynlerin sürekli kollayıcı tutumlarından dolayı gençler benmerkezci bir anlayışla büyüdükleri için iletişim kurmaya zorlanıyorlar. Ne yazık ki, birbirleri ve yakın çevreleriyle selamlaşmayı bile unutan gençlerimiz var.  Bu durum gençlerin sağlıklı ilişkiler kurmasını engellediği için gençlerin yalnızlık hissini derinleştirebiliyor.”

Gerçek buluşmaya zaman ve çaba harcamak istemiyorlar…

Gençlerin yaygın biçimde kullanmakta olduğu sosyal medyanın, kullanım şekline bağlı olarak hem bir sosyalleşme aracı hem de yalnızlaşmalarına neden olan bir alan olarak görüldüğüne vurgu yapan Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “İnternet ve sosyal medyanın aşırı kullanımı özellikle gençler arasında gerçek sosyal ilişkilerdeki yüz yüze iletişimin azalmasına ve bu nedenle de sosyal izolasyona yol açmaktadır. Fiziksel olarak bir arada bulunamama, sosyal medyada kısa ileti ve emojilerle gerçekleşen yüzeysel iletişim biçimleri yalnızlaşma duygusunu daha da tetiklemektedir. Pek çok genç gerçek buluşmaya zaman ve çaba harcamak bile istemiyor, romantik ilişkiler bile günümüzde tanışma siteleri aracılığıyla gerçekleşiyor. Araştırmalarda da sosyal medyayı daha sık kullanan gençlerin yalnızlık düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmektedir. Burada çift taraflı bir etki söz konusudur. Yalnızlığın sosyal medya kullanımını arttırdığı gibi sosyal medyaya aşırı yönelimin de yalnızlığı arttırabileceğini belirtmektedirler.” diye konuştu.

Yapay zekayla uzun süreli iletişim yalnızlığı derinleştiriyor…

Dolayısıyla sosyal ağların yarattığı yeni sosyallikler içinde yalnızlığı gidermeye çalışan gençlerin daha da yalnızlaşabildiğini kaydeden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, şöyle devam etti:

“Sosyal izolasyondaki artış da zamanla yabancılaşmaya ve bireyin kendini daha fazla yalnız hissetmesine neden olabilmektedir. Sosyal medya dışında yalnızlıkla ilgili diğer güncel bir konuda yapay zeka. Yapay zeka teknolojileri de günümüzde hızla gelişen ve halihazırda iletişim kurabilen, insan duygularını iyi bir şekilde simüle edebilen yeni bir olgu. Günümüzde artık yapay zeka araçlarına, ilişki sorunlarımızdan bahsederek ve kendimizi çok kötü hissettiğimizi söylediğimizde, örneğin ChatGPT bize büyük bir şefkatle karşılık verebiliyor. Sosyal destek bağlamında insanların duymak istedikleri tüm sözleri söyleyebiliyor. Dolayısıyla yakın gelecekte hem gençlere hem de diğer yaş gruplarına başvuracak kimsenin kalmadığını hissettiği kriz anlarında yapay zeka geçici bir çözüm olarak görülebilir. Hatta bazı uzmanlar insanın özgüveninin azalmasının yalnızlığı arttırdığı yaklaşımından yola çıkarak, yapay zekanın insanlara pratik yapma ve sosyal becerilerini geliştirme fırsatı vererek ‘bu döngüyü kırmaya’ yardımcı olabileceğini söylemektedirler. Ancak burada da ölçülü olmak önemli. Çünkü kişilerin insanların yerine yapay zekayla uzun süreli iletişim kurmayı tercih etmeleri sosyal medya örneğinde olduğu gibi yalnızlığı daha da derinleştirecektir.”

Yalnız gençlerin işsiz ve eğitimsiz olma olasılıkları daha yüksek 

Yalnızlığın uzun vadede gençlerin sosyal becerilerine, akademik başarılarına veya kariyer hedeflerine etkilerine de dikkat çeken Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Araştırmalar, yalnız yaşayan gençlerin işsiz veya eğitimsiz olma olasılıklarının daha yüksek olduğunu, kendilerini daha az çalışabilecek durumda gördüklerini ve sosyal açıdan daha başarılı akranlarına göre sosyal merdivende daha aşağıda olduklarını gösteriyor. King's College London ve Greenwich Üniversitesi'nden İngiliz bilim insanları uzun süreli ve geniş bir örneklem kitlesi üzerinde yapılan araştırma sonucunda, erken ergenlik dönemindeki yalnızlığın, kişinin gelecekteki sosyo-ekonomik statüsünü zayıflattığını ortaya koydu. Araştırmacılar, 1994-1995 yılları arasında İngiltere ve Galler'de doğan 2 bin 232 kişinin gelişimini takip etti. 12, 18 ve 26 yaşlarındaki kişilerin yalnızlık düzeyleri ve sosyal statüleri değerlendirildi. Katılımcıların istihdam durumu ve istihdam edilebilirliği 18 yaşında değerlendirildi. Yalnızlığın erken yaşlardan itibaren ruh sağlığı üzerinde açık bir etkisi olsa da araştırmada, yalnızlığın kişinin istihdam olanaklarını da olumsuz etkilediği görüldü.” şeklinde konuştu.

Yalnızlık obeziteden daha kötü!

Araştırmanın sonucuna da işaret eden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Buradan çıkarılan sonuç şu ki, yalnızlık, kişinin işgücü piyasasında rekabet etme yeteneği üzerinde dolaylı sonuçlar doğurabilir. Bu sadece kişinin yaşam şansını azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda ekonomiye de doğrudan zarar veriyor. Ayrıca yalnızlığın insan sağlığı açısından obeziteden daha kötü sonuçlar doğurabileceğini, erken ölüm riskini yüzde 26 artırabildiğini ve artan kardiyovasküler hastalık, demans, felç, depresyon ve anksiyete riskiyle ilişkili olduğunu ortaya koydu. Sosyal bağlantılar gençler için hayati önemde. Bu onların uyumlu gelişiminin anahtarıdır. Yüksek zihinsel işlevler prensipte diğer insanlarla etkileşim yoluyla gelişir. İletişim ve entelektüel uyarım olmadan körelebilirler bile.” dedi.

Sevilen işlerin daha sık yapılması öneriliyor…

Yalnızlık hissini azaltmak için gençlere önerilerde de bulunan Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “İstesek de istemesek de hepimiz yoğun veya düşük düzeyde yalnızlık duygusuyla karşı karşıyayız. Bu duygu aniden ortaya çıkabilir veya sürekli yoldaşımız olabilir. Her durumda, bu faktörün zamanında fark edilmesi çok önemli. Sosyal bağlantıların güçlendirilmesi, dikkatin diğer insanlara ve dış dünyaya odaklanması, yakın çevre, aile ve arkadaşlarla ilişkilerin canlı tutulması, yakın arkadaşlarla spor ve hobi aktiviteleri, sevilen işlerin daha sık yapılması kronik yalnızlık duygusunu yaşamamak veya bu durumdan kurtulmak için uzmanlar tarafından önerilen yöntemler. Sosyal izolasyonun zararlı etkilerini en aza indirmek için psikolog ve psikoterapistlerden yardım almaktan da çekinilmemeli. Çoğu zaman, kendini yalnız hissetmemek için kişinin sadece sesini duyurmaya ihtiyacı vardır.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

Türkiye'nin ilk insansız savaş uçağı Bayraktar KIZILELMA'nın üretim prototipi, ilk uçuş testini başarıyla tamamladı. KIZILELMA PT-3 ilk uçuş testini yöneten Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, "Bayraktar KIZILELMA'nın üretim prototipi olan üçüncü prototipi, bugün ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. Kısa bir test uçuşu oldu. Bundan sonra testlerimiz devam edecek. Vatanımıza, milletimize hayırlı ve uğurlu olsun" dedi.
Baykar tarafından milli ve özgün olarak geliştirilen ve ülkemizin ilk insansız savaş uçağı olarak görev yapacak olan Bayraktar KIZILELMA'nın geliştirilme sürecinde önemli bir aşama daha geçildi. Bayraktar KIZILELMA'nın üretim prototipi olan TC-ÖZB3 kuyruk numaralı üçüncü prototipi ilk uçuş testini başarıyla gerçekleştirdi.

Yer testlerini başarıyla geçti
Üretim prototopi olan Bayraktar KIZILELMA PT-3, Tekirdağ'ın Çorlu ilçesinde bulunan AKINCI Uçuş Eğitim ve Test Merkezi'ne Temmuz ayı içerisinde intikal ettirildi. Burada önce emniyet bağları ile motor çalıştırma testini geçti. İlk uçuşa yaklaşılırken otomatik taksi testleri, koşu testleri ve teker kesme testleri başarıyla tamamladı.

"Testlerimiz devam edecek"
Çorlu'da sabah saatlerinde icra edilen Bayraktar KIZILELMA PT-3 ilk uçuş testini, Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar yönetti. Test sırasında sistem tanımlama faaliyetleri de başarıyla tamamlandı. Başarılı geçen test sonrası açıklama yapan Selçuk Bayraktar, "Bayraktar KIZILELMA'nın üretim prototipi olan üçüncü prototipi, bugün ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. Kısa bir test uçuşu oldu. Bundan sonra testlerimiz devam edecek. Vatanımıza, milletimize hayırlı ve uğurlu olsun" dedi.

Daha güçlü, daha çevik
Türkiye'nin ilk insansız savaş uçağı Bayraktar KIZILELMA'nın geliştirme faaliyetleri tüm hızıyla devam ediyor. Bu kapsamda ilk prototiplerden elde edilen tecrübeler sayesinde üretim prototipinde önemli değişikliklere gidildi. Yapısal iyileştirmelerin yanı sıra aviyonik mimarisinde geliştirmeler yapıldı. Entegrasyonu başarıyla tamamlanan art yakıcılı motor alternatifi ile uçuş gerçekleştirildi. Güçlü yeni motoruyla ses hızına yaklaşacak olan Bayraktar KIZILELMA, aerodinamik iyileştirmeler sayesinde yüksek hızlarda çok daha iyi manevra yapabilecek. Sahip olduğu AESA radarı ile kazandığı yüksek durumsal farkındalık sayesinde ise en zorlu görevleri icra edebilecek.

Rekor sürede uçtu
Baykar'ın yüzde 100 öz sermayesi ile yola çıktığı Bayraktar KIZILELMA projesi 2021'de başladı. 14 Kasım 2022'de üretim hattından çıkan TC-ÖZB kuyruk numaralı Bayraktar KIZILELMA, Çorlu'da bulunan AKINCI Uçuş Eğitim ve Test Merkezi'ne intikal etti. Burada yer testlerini süratli bir şekilde başarıyla tamamladıktan sonra 14 Aralık 2022 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Bayraktar KIZILELMA bir yıl gibi rekor bir sürede gökyüzü ile buluştu.

Havacılık tarihinde ilklere imza attı
Bayraktar KIZILELMA, TEKNOFEST 2023 boyunca dünya havacılık tarihinde ilk olan uçuşlara imza attı. Bayraktar AKINCI TİHA ile formasyon uçuşları gerçekleştiren Bayraktar KIZILELMA, 1 Mayıs 2023 tarihinde ise F-16 savaş jeti SOLOTÜRK ve F-5 jet uçaklarından oluşan Türk Yıldızları ile İstanbul semalarında filo konseptiyle kol uçuşu icra etti. Dünya havacılık tarihi için dönüm noktası olan bu uçuş konseptleri geleceğin hava muharebesine de yön verecek.

Kısa pistli gemilere iniş-kalkış kabiliyeti
Bayraktar KIZILELMA özellikle kısa pistli gemilere iniş kalkış kabiliyetiyle muharebe sahasında devrim gerçekleştirecek bir platform olacak. Türkiye'nin inşa ettiği ve hâlihazırda seyir testlerini gerçekleştirdiği TCG Anadolu gemisi gibi kısa pistli gemilere iniş ve kalkış kabiliyetine sahip olacak şekilde geliştirilen Bayraktar KIZILELMA, bu yeteneği sayesinde denizaşırı görevlerde önemli rol üstlenecek. Bu kabiliyetiyle Mavi Vatan'ın korunmasında stratejik bir rol üstlenecek.

İhracat şampiyonu
Başlangıçtan bugüne tüm projelerini öz kaynakları ile yürüten Baykar, 2003 yılındaki İHA Ar-Ge sürecinin başlangıcından itibaren tüm gelirlerinin yüzde 83'ünü ihracattan elde etti. 2023'te 1.8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştiren Baykar, ülkemizdeki tüm sektörlerde en çok ihracat gerçekleştiren ilk 10 firma arasında yer aldı. İhracatın Şampiyonları Ödülü alan Baykar, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında Savunma Sanayi Başkanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre savunma ve havacılık sektörünün ihracat lideri oldu. Son yıllarda gelirlerinin yüzde 90'ından fazlasını ihracattan elde eden Baykar, 2023'te savunma ve havacılık sektöründeki ihracatın 3'te 1'ini tek başına yaptı. Dünyanın en büyük SİHA ihracatçısı olan Baykar'ın hâlihazırda imzalanan sözleşmelerinin yüzde 97.5'i ihracat kaynaklı gerçekleşti. Bayraktar TB2 SİHA için 33 ülkeyle, Bayraktar AKINCI TİHA için ise şimdiye kadar 10 ülke ile olmak üzere toplam 34 ülkeyle ihracat anlaşması imzalandı.

İEÜ Havacılık ve Uzay Mühendisliği Bölümü öğrencileri Kutlu Akar, Tuna Deniz, Eda Nur Telik, Can Oral, Burçak Şahin, Ahmet Haktan Eray ve Ümit Can Altundağ ile Makine Mühendisliği Bölümü öğrencisi Elif Oral’dan oluşan 8 kişilik ECO-Dynamics takımı, tasarladıkları helikopterde tüm detayları en ince ayrıntısına kadar düşündü.

Düşük karbon emisyonu
13 kişi kapasiteli helikopterde; sürüklenme azaltıcı kanat ucu tipi, katlanabilir iniş takımı ve geniş görüş sağlayan büyük camlar kullanıldı. Düşük karbon emisyonu, yüksek güvenliği ve az yakıt tüketimiyle dikkat çeken helikopterde, karbon ayak izi azaltılırken yapay zeka destekli güncel radar teknolojilerinden de yararlanıldı. ECO-Dynamics takımı, 2-6 Ekim tarihleri arasında Adana’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek TEKNOFEST’te, tasarladıkları helikopteri sergileyecek ve ödülünü alacak.

‘Artık birinci olmalıyız’ diyorduk
ECO-Dynamics takımının kaptanı Kutlu Akar, birinciliğe ulaşmaktan büyük mutluluk duyduklarını belirterek, “Helikopter Tasarım Yarışması’nda iki yıl önce üçüncü, geçtiğimiz sene de ikinci olmuştuk. ‘Bu yıl artık birinci olmalıyız’ diye takım arkadaşlarımız arasında konuşuyorduk. Çok iyi hazırlandık, geçtiğimiz yıllardan da tecrübeli olmamız, bize çok avantaj sağladı. Yüzlerce başvuru arasından finale kalan 10 takımdan biri olduk. Projemiz, uzman ekip tarafından detaylıca incelendi. TEKNOFEST’e katılmak bile zaten başlı başına büyük bir başarı. Finale kalan tüm projeler, çok iddialı ve güzeldi. Emeklerimizin karşılığını aldık. Bize duyulan güveni boşa çıkarmadık” dedi.

Seri üretim, ucuz bakım
Tasarladıkları helikopterin bakım ve üretim konusunda da birçok kolaylık sağladığını ifade eden Akar, “Helikopterimiz; yangın söndürme, arama ve kurtarma, kargo ve kıyı ötesi alanlarında kullanılabilir. Genel maksat helikopteri olarak tanımlayabiliriz. Örneğin; yangın söndürme için kullanılması tercih edildiğinde, bin 420 litre kapasiteli bir su tankımız olacak. Helikopter, suyu da 1 dakikadan az sürede doldurabilecek. Eğer arama ve kurtarma alanında kullanılacaksa, helikopterimiz gelişmiş kamera teknolojisi ile fark oluşturacak. Helikopterimizi tasarlarken, tüm bunları göz önünde bulundurduk. Helikopterimiz, hızlı rol değişimi ve esnekliğiyle de farklı. Bakım maliyetleri düşük ve seri üretime uygun. Tüm bunlar, projemizi ön plana çıkararak bizleri birinciliğe ulaştırdı” diye konuştu.

“Ne kadar gurur duysak az”
İEÜ Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yaşar Güneri Şahin ise öğrencileri tebrik ederek, “ECO-Dynamics takımımızla ne kadar gurur duysak az. Bu yıl birinciliği bekliyorduk, öyle de oldu. Son 3 yarışmada 3 ödüle ulaştılar. Bugüne kadar takımımızda yer alıp özverili çalışmalarda bulunan tüm öğrencilerimizi kutluyorum. Fakülte olarak tüm öğrencilerimize çok güveniyoruz. Gençlerimizin, aldıkları nitelikli eğitim sayesinde geleceğin aranan, tercih edilen ve başarılarıyla fark oluşturan mühendisleri olacağını biliyoruz. Alınan bu ödüller, öğrencilerimizin doğru yolda olduğunun, fakülte olarak başarı çıtamızı yükselttiğimizin de önemli bir göstergesi” ifadelerini kullandı.

Dijital deneyim ve sergi alanında sanat eserlerini inceleyen Sophia’nın bir sokak kedisi ile temas kurması renkli görüntülere yol açtı.

Teknoloji temasıyla düzenlenen 93. İzmir Enternasyonal Fuarı’nın sürpriz konuğu, Hong Kong merkezli Hanson Robotics tarafından tasarlanan insansı robot Sophia, büyük ilgi gördü. Açılış törenine ve resepsiyona katılan, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ile sahnede selfie çekilen, makas tutup kurdele kesen, sanatçı Okan Bayülgen, Prof. Dr. Emrah Safa Gürkan ile birlikte TechTalks’ta yer alan Sophia, fuar ziyaretçilerinin büyük ilgisiyle karşılaştı. Programlarda yüzlerce kişi ile fotoğraf çektiren Sophia, katıldığı etkinliklerde yapay zekadan dünyanın ve insanların geleceğine, İzmir’den Türk konukseverliğine kadar birçok konuda kendisine yöneltilen soruları yanıtladı. Kimi ziyaretçiler, Sophia ile fotoğraf çektirirken yüzünü okşadı kimisi de sarılarak anı ölümsüzleştirmek istedi.

İlk karşılaşma
Sophia, en çarpıcı karşılaşmasını dijital deneyim ve sergi alanında yaşadı. Sanat eserlerini inceleyen Sophia’yı merak eden bir sokak kedisi ile insansı robotun karşılaşması ilginç görüntüler oluşturdu. Sophia’yı ülkemize getiren ekip, onun sokaktaki hayvanlarla ilk karşılaşması olduğunu dile getirdi.

Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arif Behiç Tekin’in geliştirdiği insansız kara aracı platformu, Türk Marka ve Patent Kurumu tarafından “Faydalı Model Belgesi” aldı. Geliştirilen yüksek teknolojiye sahip insansız kara aracının pek çok fonksiyonu bulunuyor.

Prof. Dr. Arif Behiç Tekin’i makamında ağırlayarak tebrik eden Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, “Tam kurumsal akreditasyona sahip araştırma üniversitemizin akademisyenleri öncülüğünde hazırlanan nitelikli projeler somut çıktılara dönüşmeye devam ediyor. Hepimizin bildiği gibi hayatın her alanında yaşanan dijital dönüşüm, tarım ve ziraat alanında da kendini gösteriyor. Dijital teknolojilerin önemi, çeşitliliği ve kullanımı tarımsal alanda da her geçen gün artıyor. Bu yönde önemli bir çalışma yürüten Ziraat Fakültesi Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arif Behiç Tekin, tarımsal verimliliği artıracak insansız kara aracı geliştirdi. Başarılı akademisyenimizi tebrik ediyor, çalışmalarında başarılar diliyorum” dedi.

“Türkiye’de ilk olma niteliği taşıyor”
Projeyle ilgili konuşan Prof. Dr. Arif Behiç Tekin, “Uzun yıllardır tarımda insansız araçlar (kara ve hava) üzerine çalışmalar yapıyorum. Türkiye de ilk olma niteliğine sahip olan bu araca ait patent, yenilikçi bir teknolojiye dayanan insansız araç platformunun sahadaki etkisini ve gelecekteki potansiyelini ortaya koyuyor. Amacımız, çiftçilerin daha az kaynak kullanarak daha yüksek verim elde etmelerini sağlamak” diye konuştu.

“Hem verimliliği artıracak hem de çevre dostu çözümler sunacak”

Prof. Dr. Arif Behiç Tekin, “Çiftlik ofisinde yer alan bir yönetici tarafından tüm üretim süreçlerinin izlendiği ve yönetildiği ‘Robotik Çiftlik’ konsepti üzerine 2010 yılından itibaren başlayarak sayısız bilimsel faaliyetler yürütülürken, geliştirilen araç ‘Robotik Çiftlik’ konseptinde yer alan öncelikli teknolojilerin arasında yer alıyor. Patent başvurusu kabul edilen bu araç, tarımsal üretimin karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlar arasında yer alan insan kaynağı sorununa çözüm getirirken diğer yandan tarımsal üretimde verim ve verimliliği ve bununla birlikte üretici gelirini artırmayı, çevre dostu çözümler sunmayı hedefliyor. Geliştirilen yüksek teknolojiye sahip insansız kara aracı, tarımsal üretim yapılan alanlardan veri toplama, bitki sağlığını izleme ve tarımsal operasyonları otonom olarak gerçekleştirme gibi işlevlere sahip. Bu yenilikçi platform, tarımsal üreticilerin karar alma süreçlerini optimize ederken, kaynak kullanımını minimize ederek çevresel etkileri azaltmayı amaçlıyor. Hibrit enerji sistemine sahip araç, 7/24 faaliyetlerine kesintisiz olarak yürütebiliyor. Araç, dünyanın herhangi bir noktasından bir mobil cihaz yardımıyla kumanda ve kontrol edilebiliyor” diye konuştu.

“Ülkemizin tarım teknolojilerindeki rekabet gücünü artıracak”
Geliştirilen aracın, otonom sürüş, çok yüksek hassasiyetli konumlandırma, çoklu sensör entegrasyonu ve yapay zekâ destekli analiz yetenekleri ile dikkat çektiğini ifade eden Prof. Dr. Arif Behiç Tekin, “Platformun yakın zamanda Türkiye’deki çiftçilere tanıtılması ve saha uygulamalarına başlanması planlanıyor. Bu önemli gelişme, tarım sektöründe dijital dönüşümün hızlanmasına katkı sağlarken, Türkiye’nin tarım teknolojilerindeki rekabet gücünü de artıracak” dedi.

Mobil cihazları casus yazılımlardan korunmak için yapılması gerekenlere de dikkat çeken Siber Güvenlik Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Şenol, “Kendi şarj aletimizi veya powerbankımızı kullanmalıyız. Mümkün olduğunca kafe gibi yerlerin WiFi ağına bağlanmadan kendi GSM internetimizi veya evimizin internet hizmetini kullanmaya özen göstermeliyiz.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi Siber Güvenlik Yüksek Lisans Programı Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Şenol, dış mekanlarda kullanılan şarjmatikler ve genel WiFi ağlarının mobil cihazlar taşıdığı güvenlik riskini değerlendirdi.

Cihazlarınıza kötü amaçlı yazılım yüklenebilir

Dış mekanlarda kullanılan şarj cihazlarının mobil cihazlara kötü amaçlı yazılım yükleyebileceğini dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Şenol, “Bu cihazlar şüphe çekmemek için sizin cihazınızı şarj etmeye devam ederler, ancak arka planda başka işlemler gerçekleştirirler. Yüklenen bu kötü amaçlı yazılım, cihazınızdaki dokümanları bir adrese gönderebilir, uzaktan birinin cihazınızı kontrol etmesine olanak tanıyabilir, iletişiminizi dinleyebilir ve girdiğiniz şifreleri kaydedip korsan kişiye gönderebilir.” dedi.

Şarjmatikler veya wifi ağları aracılığıyla telefonlara casus yazılım nasıl yüklenir?

Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Şenol, bilinen yöntemlerden en etkilisinin şarj cihazının kendisini bir USB klavye gibi tanıtması olduğunu kaydederek, “Cihazlar klavye takıldığında genelde kullanıcıdan onay istemez, klavyeyi hemen tanır. Klavye de bilindiği gibi cihaza komut girmek için kullanılan en önemli girdi aygıtlarından biridir. Cihaz kendini klavye gibi tanıttıktan sonra klavyeden tuşlar basılmış gibi kötü yazılımları kuracak komutları çalıştırmaya başlar. Kişinin kendi GSM şebekesi internetini kullanarak ihtiyaç duyduğu kötücül yazılımı mobil cihazınıza yükler. Bu işlemi yaparken kullanıcı etkileşimini baskılayacak komut satırı seçenekleri kullanır, yani cep telefonu kullanıcısından onay istemeyecek şekilde geri planda yapar. Tabii ki olan bitenden kullanıcının haberi olmaması için.” diye anlattı.

Ortak kullanım alanlarındaki WiFi hizmetlerine bağlanırken neler olabilir?

Ortak kullanım alanlarındaki WiFi kullanımlarına da dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Şenol, “Kafeler gibi ortak kullanım alanlarındaki WiFi hizmetlerine bağlanırken de korsan kişinin ağ adaptörü kendisini WiFi erişim noktası gibi gösterip aradaki adam (man in the middle) saldırısı ile cihazınızın tüm trafiğini dinleyip şifre gibi kritik bilgilerinizi ele geçirebilir.” dedi.

Banka hesabı boşaltılabilir!

Casus yazılım yüklü bir cihaz üzerinden mobil bankacılık uygulamaları kullanırken karşılaşılabilecek güvenlik risklerine de dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Şenol, “Internet bankacılığına giriş şifresinin ele geçirilerek korsan kişiye gönderilmesi, ikinci bir güvenlik mekanizması olan SMS’in de kurban kişinin akıllı telefonuna yüklenen kötücül yazılım tarafından korsan kişiye gönderilmesi yoluyla kurban kişinin banka hesabındaki paraların başka hesaplara gönderilmesi riski vardır. Yani hesabınız boşaltılabilir.” diye konuştu.

Kendi Powerbankınızı kullanın!

Dışarıda güvenli bir şekilde telefon şarj etmenin ve internete bağlanmanın en iyi yöntemlerini de anlatan Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Şenol, “Kendi şarj cihazınızı kullanmanız, kendi powerbankınızı taşımanız, yoksa tanıdığınız birinden ödünç almanız tavsiye edilir. Tabii ortak erişim yerlerinde bulunan tüm şarj cihazları bu şekilde kötü amaçlı donanım/yazılım içerir diye bir şey yok, belki yüzde 90’ından fazlasında böyle bir şey yoktur ancak alınan riskin farkında olmak önemlidir.” uyarısında bulundu.

Telefonumuzda casus yazılım olduğunu nasıl anlayabiliriz? 

Telefonda casus yazılım olduğunu gösteren belirtilere de işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Şenol, “Akıllı telefon/cihazının performansının aniden düşmesi ve normalden geç tepki vermeye başlaması. Bataryanızın normalden hissedilir derecede daha kısa sürede bitmesi. Veri kullanımının sizin internet kullanımınıza aykırı olacak şekilde artması (kötücül yazılımın dışarıya bilgi göndermesi veya dışarıdan ilave kötü amaçlı yazılım indirmesi neticesi). Yüklemediğiniz uygulamalar ve arayüzleri görülmesi. Cihazınızı aktif kullanmadığınız ve o anda şarj etmediğiniz halde cihazınızın aşırı ısınması. Cihazın rastgele kapanıp açılması. Cihazın kapanmasının normale göre daha uzun sürmeye başlaması. Telefon görüşmeleri esnasında geri planda bazı tuhaf bip tarzı seslerin duyulması.” dedi.

Telefonları casus yazılımlardan korumak için hangi önlemleri almalıyız?

Casus yazılımlardan korunmak için yapılması gerekenlere de dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Şenol, sözlerini şöyle tamamladı:

“Epostaların kimden geldiğine dikkat etmeli, gönderenin ismi yanında eposta adresine odaklanmalı, ekleri çok emin olmadıkça çalıştırmamalıyız. Sosyal medya programlarında paylaşılan bazı özel hazırlanmış videolar, PDF dosyaları, açtığınızda, akıllı cihazınızdaki yazılımın açıklığından yararlanarak cihazınıza kötücül yazılım yükleyebilir. Bu konuda mümkün olduğunca seçici olmaya dikkat edilmelidir. Kendi şarj aletimizi veya powerbankımızı kullanmalıyız. Mümkün olduğunca kafe gibi yerlerin WiFi ağına bağlanmadan kendi GSM internetimizi veya evimizin internet hizmetini kullanmaya özen göstermeliyiz. Cihazımıza kuracağımız uygulamaları (bankacılık uygulaması gibi) cihazımızın resmi uygulama merkezinden (Android için Play Store, IOS için App Store) indirmeliyiz. Korsan web sitelerine mobil cihazımızdan girmemeliyiz. Cep telefonumuza Jailbreak işlemi yapmamalıyız. Kurduğumuz uygulamalara verdiğimiz uygulama izinlerine dikkat etmeliyiz.

Üretken yapay zekanın (Generative AI) küresel ekonomiye trilyonlarca dolar değer katabileceği öngörülüyor. McKinsey’in 14 Haziran 2023 tarihli öngörü raporuna göre; üretken yapay zekanın analiz edilen 63 farklı kullanımıyla, küresel ekonomiye yıllık 2,6 trilyon dolar ila 4,4 trilyon dolar arasında bir değer katabileceği tahmin ediliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse Birleşik Krallık’ın 2021’deki toplam gayri safi yurt içi hasılası (GSYİH) 3,1 trilyon dolardı. Ancak bu gelişmenin sadece teknolojiyle değil aynı zamanda çalışan verimliliğinin artırılmasıyla da sağlandığı vurgulanıyor. Öyle ki, iş gücünün %60-70 aralığındaki tekrar eden, rutin ödevleri rahatlıkla yapay zeka tarafından devralınabiliyor. Kalan zamanı fark yaratacak şekilde kullanarak iş modellerini geliştirmek, rekabette avantaj sağlamak üzere yeni yetenekler geliştirmek ve bu doğrultuda yapay zekadan faydalanmak hâlâ insanların sorumluluğunda olacaktır. 

FİNANS SEKTÖRÜNDE EVRAK İŞLEMLERİ 15 DAKİKADA BİTİYOR

Doğal dil modellerinin elde ettiği başarıyla yepyeni bir çağı başlatan yapay zeka çalışmaları, finans ve bankacılık sektöründe büyük bir dönüşüme öncülük ediyor. İnsan kaynağıyla saatler süren kredi tahsisi ve finansal risk analizi gibi işlemler, yapay zekanın ticari sicil gazetesi, yazılı basın ve sosyal medya gibi birçok bilgi kaynağını incelemesiyle dakikalar içinde tamamlanabiliyor. Kredi tahsis işlemlerinde 2 saati bulan belge kontrol ve analiz süreçleri, doğal dil modelleri üzerine geliştirilen uygulamalar sayesinde 15 dakikaya iniyor.

Teknolojinin iş süreçlerinde bu derece hız ve kolaylık sunması, kurumların organizasyon şemalarında değişikliğe gitmelerine ve sosyo-teknik dönüşüme kucak açmalarına neden oluyor. Örneğin; bankalarda finansal risk analisti unvanında çalışanlar için analiz süreçleri ve rapor okuma süreleri saatler alırken, yapay zeka ile bu işlemler dakikalar içinde gerçekleştiriliyor. Bu durum iş kaybına neden olmazken; aksine, var olan bilgiyle yetinmeyip yeni bilgilerle sistemi zenginleştirmek, detaylı istihbarat sağlamak ve yapay zekanın sunduğu analizleri güçlendirmek için kişilerin birer bilgi mühendisine (knowledge engineer) dönüşmelerine neden oluyor. Bu rol değişimiyle birlikte ortaya çıkan yapay zeka-insan takım çalışması, bankaların operasyonel verimliliğini artırırken, müşteri memnuniyetini de maksimum seviyeye çıkarıyor.

Çukurova Uluslararası Havalimanı'nda gazetecilerin sorularına cevap veren Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Instagram ve Roblox'un yasaklanmasıyla ilgili de açıklamada bulundu. Uraloğlu, "Bir kere bizim şöyle bir kurgumuz yok. Bunlar ne yaparsa nasıl davranırsa biz kapatırız. Asla böyle bir yaklaşım içerisinde değiliz. Bakın burada 60 milyona varan sosyal medya kullanıcısından bahsediyoruz. Yani sonuçta benim bir dünya hesabım var, yani her platformda neredeyse hesabım var. Yani ben de, bizim ekibimiz de kullanıyor, hepimiz kullanıyoruz. Biz burada gerçekten nasıl bir yasakçı zihniyet içerisinde, sansürlü zihniyet içerisinde olmaktansa nasıl daha genişletiriz bu yaklaşımdayız. Çok net olarak söylüyorum. Ama mutlaka şunu gözden kaçırmamamız lazım. Bizim ülke olarak gösterdiğimiz demokratik yaklaşımı bu sosyal medya platformları göstermiyor maalesef. Çok net söylüyorum. Bakın şimdi hiçbir bildirim yapmadan yani sizin hesabınızı bloke edebiliyor, kaldırabiliyor. Bazı paylaşımları komple engelleyebiliyor. Sonuçta hani bir özel şirkettir burası. Elbette onun da kuralları kaideleri olacak ama yani yerine göre sizin kanunlarınıza hilaf şeyler yapabiliyorlar. Dolayısıyla biz sosyal medya platformlarının faaliyetlerinin sürdürülmesinden yanayız. Asla bir yasaklı zihniyet içerisinde değiliz. Eğer sosyal medya platformları bizler kadar özgürlükçü olmuş olsa gerçekten siz bu soruyu bugün bana sormamış olurdunuz" diye konuştu.

"Bir an önce çözelim istiyoruz"

Sosyal medya platformlarıyla sürekli iletişim halinde olduklarına da dikkat çeken Bakan Uraloğlu, "Instagram olsun, diğer sosyal medya platformlarıyla iletişim halindeyiz. Onların öncesinde de bildirdiğimiz şeyler vardı. Son süreçte de bildirdiğimiz konular var. Burada neler var? Bizim katalog suçları dediğimiz, toplumumuzun, ülkemizin hassasiyetleri dediğimiz konular var, sürekli bildiriyoruz. Ve dün tekrar arkadaşlarla bir noktaya kadar geldik. Biz de gerçekten bir an önce çözelim istiyoruz" şeklinde konuştu.

"Yeni bir sosyal medya yasaklanmasıyla ilgili aktif olarak sürdürdüğümüz bir çalışma yok"

Konuşmasını sürdüren Uraloğlu, "Yeni bir sosyal medya yasaklanmasıyla ilgili bizim aktif olarak sürdürdüğümüz bir çalışma yok. Ama her halükarda takip ediyoruz. Her halükarda denetliyoruz. Bir çocuk oyun bloğunun ya da portalinin engellenmesiyle ilgili Adana'daki Sulh Ceza Mahkemesi'nin aldığı kararın gereğini biz yapmak noktasındaydık BTK olarak. Onu da yaptık. Ben şunu söyleyeyim. Böyle bir platform olduğu ve bu kadar takipçisi olduğu benim gündemime gelmemişti. Ama mahkemenin gerekçelerine baktığımız zaman gerçekten çocuklarımızın da nelerle olduğuna hep beraber bakmamız lazım. Bunlar bizim çocuklarımız. Onun için onu da ben sizin takdirinize bırakıyorum. Oradaki sadece uygulama noktasında olduk ama devamında da baktığımızda çok net bir şekilde oradaki çocuklarımızın adına üzülmüş oldum" diyerek sözlerini tamamladı.

En çok oyun içi satış yapılan 10 oyun
Temmuz ayında alışveriş hacminin büyük bir kısmı FPS oyunlarından geldi ve oyuncuların rekabetçi aksiyon oyunlarına olan ilgisini devam etti. Ayrıca, en çok alışveriş yapılan ilk 10 oyundan altısının PC kategorisinde yer aldığı gözlemlendi; platformun halen oyun endüstrisinde önemli bir oyuncu kitlesi ve satın alma gücüne sahip olduğu görüldü. Mobil oyunlarda ise Free Fire önceki aya göre satışlarını arttırdı.

1.      Free Fire

2.      Counter Strike 2

3.      PUBG Mobile

4.      Valorant

5.      Honor of Kings

6.      League of Legends

7.      World of Warcraft

8.      Metin2 

9.      Call of Duty: Modern Warfare 3

10.    Mobile Legends
 

En çok satılan hediye kartları

      1. App Store & iTunes Hediye Kartı
      2. Xbox Hediye Kartı
      3. Steam Cüzdan Kodu Hediye Kartı
      4. Roblox Robux Hediye Kartı
      5. Google Play Hediye Kartı

İllere göre dağılım

Oyun alışverişlerinde Temmuz ayında en çok alışveriş İstanbul’da gerçekleşti. İstanbul’u; İzmir, Ankara, Antalya ve Bursa takip etti. Bir önceki aya göre Antalya'da oyun alışverişleri geriledi.

Yaş aralığına göre dağılım

Haziran ayında toplam oyun alışverişlerinin önemli bir kısmı 21-30 yaş aralığındaki oyuncular tarafından yapıldı.

Sosyal medya platformu Instagram'a “katalog suçlar”a ilişkin düzenlemelere uymaması nedeniyle erişim engeli getirildi. Suikast sonucu öldürülen Hamas Siyasi Büro Şefi İsmail Haniye için yapılan taziye mesajlarının kaldırılması, Türkiye'nin milli ve manevi değerlerine zarar veren paylaşımlara izin verilmesi Instagram'ın kamuoyunda erişime engellenmesinin sebepleri arasında gösteriliyor.
Instagram'ın bazı kullanıcıları ise engeli telefonlarına indirdikleri VPN uygulamasıyla aşmaya çalışıyor. VPN uygulamasını erişimine izin verilmesinin ardından kullanıcılar kendi IP bilgilerini Almanya, İngiltere ve Fransa gibi ülkelerde göstererek Instagram'a giriş yapabiliyor.
Casus yazılımların yer aldığı bu uygulamalar, vatandaşların banka ve sosyal medya mecralarındaki hesaplarını çalabiliyor. Son zamanlar da bu duruma ilişkin vakaları Yazılımcı ve Siber Güvenlik Uzmanı Mehmet Burak Torun, İHA muhabirine değerlendirdi.

Banka hesaplarınız çalınabilir

VPN'in kullanıcılar için büyük tehdit olduğunu belirten Siber Güvenlik Uzmanı Torun, “Maddi ve manevi ciddi bir şekilde zararlar açabiliyor. Hatta diyorlar ki ‘Ben artı 18 siteye giriyorum ve kendimi gizliyorum' O uygulamanın da bir sahibi var ve bütün bilgilerinize erişebiliyor. Son zamanlarda bana gelen vakalardan bir tanesi; banka hesaplarının tamamen ele geçirilmesi. Onun içindeki paraların anında çalınması. Bunun dışında da sosyal medya hesaplarının kapatılması. VPN'den sonra birçok vaka gelmeye başladı” ifadesini kullandı.

“Bir amacı var, sizin bilgilerinizi ele geçirmek”

Torun, “VPN çalışmıyorken de size bir zararı olabilir. Siz VPN'i indirmeye izin verdiniz. Siz dediniz ki ‘Ben bu uygulamayı kullanmıyorken de benim telefonuma erişebilirsiniz' İzni verdiğiniz zaman uygulama açık değilken bile tüm bilgilerinize arka planda erişebilir. Bilmediğiniz ücretsiz bir uygulama neden size ‘ücretsiz' sunulsun. Burada bir amacı var, sizin bilgilerinizi ele geçirmek. Sizin bilgilerinizi işleyerek farklı firmalara satıyor olabilirler” diye konuştu.

“VPN'i indirdiğininiz zaman arka planda virüste indirebilir”
Torun, “Telefonunuza ciddi bir şekilde zarar verebilecek bir yazılım. Siz VPN'i indirdiğininiz zaman arka planda virüste indirebilir. VPN nezdinde demiyorum bilmediğiniz uygulamaları indirmemeniz lazım. Üçüncü tip uygulamalardan uzak duralım” ifadelerini kullandı.

“Virüs bulaştıracağını da göz önünde bulunduracak olursak telefonumuzu sıfırlayacağız”
Torun, “VPN'i indirdikten sonra kafamızın rahatlamasını istiyorsak ve virüs bulaştıracağını da göz önünde bulunduracak olursak telefonumuzu sıfırlayacağız, verilerimizi sileceğiz” açıklamasında bulundu.

Sahte Siber Güvenlik Uzmanlarına karşıda uyarıda bulunan Torun, “Birçok kanalda siber güvenlik danışmanı altında beyanat verenler var. Ben bir yere röportaj veriyorum, aynısı kopyalayıp farklı kanallarda çıkıyorlar. Kanallarımıza da ricada bulunuyorum. Alanında uzman kişilere danışmaları gerekiyor. Siber güvenlik danışmanlığı yapmayan kişiler bir anda ‘siber güvenlik danışmanı' olabiliyorlar ve insanları yanlış yönlendirebiliyorlar” diye konuştu.

“En büyük casus yazılımlardan bir tanesi de VPN'dir”
VPN'in nasıl kullanıldığını da aktaran Torun, “VPN kişinin kendi IP'sini gizlemek amacıyla kullandığı bir uygulamadır. Mesela ben şu anda kendimi Amerika ya da Almanya'da gösterebilirim. Hatta şöyle avantajlarda sunuyor kullanıcılara; ‘Sen ülkeni kendin seç. IP'ni ona göre gizle' diye de avantajlar sunuyor. Bu da ücretli olan kısmı ama insanlara daha çok ücretsiz olarak hizmet veriyor. Çünkü en büyük casus yazılımlardan bir tanesi de VPN'dir” ifadelerini kullandı.

“Instagram'ın bir an önce sözünde durması gerekiyor”

Siber Güvenlik Uzmanı Torun, açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Instagram görüşme talebinde bulundu. Bu görüşme talebi Instagram tarafından geldi. Ne kadar büyük bir ülke olduğumuzu gösterir. 60 milyon kullanıcının olduğu bir ülkeden bahsediyorum. Buradan da ülke yetkililerimizi de tebrik ediyorum.
Instagram tarafından gelen görüşmede birçok şey konuşuldu. Bizim saygı duyduğumuz isimlerin orada terör örgütü olarak geçmesi gibi konuların hepsi konuşuldu. Olumlu gelişmeler yaşanacak gibiydi ama sonradan Instagram söylediklerinin doğrultusunda hareket etmediklerinden dolayı bu açılma durumu uzadı. Önümüzdeki günlerde açılmasını bekliyorum. Uzamayacak gibi duruyor ama Instagram'ın bir an önce sözünde durması gerekiyor.”

“Hiçbir uygulama bizim ülkemizden büyük değil”
Türk kullanıcıların paylaştığı fotoğrafların kaldırılmasını sosyal medya faşizmi olarak gördüğünü ifade eden Torun, “Instagram eğer adil bir kuruluşsa bütün ülkelere aynı şekilde devam etmeli. Çifti standart uygulanırsa ülkemizde uygulanmaz. Devlet büyüklerimize de her zaman saygı duyduk ve duymaya devam edeceğiz. Hiçbir uygulama bizim ülkemizden büyük değil. Hayatımız Instagram'dan ibaret değil. ‘Aman Instagram kapansın açılsın' Instagram'ı çok değerli hissettirmesinler. Sosyal medyada devletimize sahip çıksınlar” ifadelerine yer verdi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, "Instagram'ın açılması konusunda yapılan görüşmelerde tam istediğimiz sonucu alamadık. Bu işi bugün bitirebileceğimizi düşündüm ama olmadı. Instagram konusunda bir ilerleme yok" dedi.

Uygunsuz davranışların normalleştirilmesi 

En belirgin risklerden biri, çocukların uygun olmayan içerik, ürün ve hizmetlere maruz kalmasıdır. Bu tür içeriklerin bilinçaltında bile teşvik edildiğini görmek bu davranışları normalleştirebilir ve neyin uygun olup neyin olmadığı konusunda çarpık bir algı yaratabilir.  Araştırmalar, bu tür materyallere uzun süre maruz kalmanın beynin pre-frontal korteksinin gelişimini etkileyebileceğini gösteriyor. Bu durum saldırganlığın ve engelleyici davranışların artmasına neden olabilir, bu da ömür boyu çocuklarla birlikte kalır ve ilerleyen yaşlarda başlarını belaya sokabilir.  

Çarpıtılmış gerçeklik algıları 

Çocukların eleştirmeden kabul etme eğiliminde oldukları reklamlardan gelen mesajlar, çevrelerindeki dünyaya ilişkin algılarını şekillendirebilir. Sosyal medya fenomenlerinin ve seçilmiş çevrimiçi içeriğin yükselişiyle birlikte, reklamlar genellikle günlük yaşamın karmaşıklıklarını yansıtmayabilecek idealize edilmiş bir gerçeklik versiyonunu tasvir etmektedir. Bu çarpıtma, ulaşılamaz beklentilere, zayıf öz saygıya ve toplumsal normların çarpık bir şekilde anlaşılmasına yol açabilir. Gençlerde yeme bozuklukları, anksiyete, uykusuzluk ve depresyonun artmasına neden olabilir. Ebeveynler veya sorumlu yetişkinler, çocukların medya mesajlarını eleştirel bir gözle değerlendirmelerine ve dengeli bir bakış açısı geliştirmelerine yardımcı olmalıdır. 

Sağlıksız alışkanlıkların özendirilmesi 

Reklamların amacı satışları artırmak olduğundan, tanıtılan ürün veya hizmetlerin niteliği, gençlerin tüketim alışkanlıklarını nasıl etkileyebileceklerini belirlemede önemlidir.   Örneğin, gençlerin yüzde 85’inden fazlası Instagram, Facebook ve X’de  abur cubur reklamlarına maruz kalmaktadır. Endişe verici bir şekilde, araştırmalar buna maruz kalmanın artmasının tuz, şeker ve yağ oranı daha yüksek gıdaların tüketiminin artmasıyla doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Sorun sadece sağlıksız gıda reklamları değildir: Çeşitli platformlarda sinsice tanıtılan alkol ve tütün ürünleri de kötü alışkanlıklara yol açabilir.      

Uygulama içi satın alımlar ve finansal riskler 

Mobil oyunlarda yeni jetonlar, puanlar, silahlar vb. satın alma olanağı, reklamcıların çocukları hedef almaları için yeni bir yol açtı. Bu satın alımlar ilk başta zararsız gibi görünse de hızla artarak ebeveynler veya faturayı ödeyen kişi için önemli masraflara yol açabilir. Özel oyun özellikleri, modifikasyonlar ve sanal para birimleri çocukları çoğu zaman finansal sonuçlarını tam olarak anlamadan uygulamalarda gerçek para harcamaya teşvik ediyor. 

Güvenlik ve gizlilik riskleri 

Çocukların maruz kalabileceği bazı çevrimiçi reklamlar önemli güvenlik ve gizlilik riskleri oluşturabilir. Bu, siber suçlular tarafından kötü amaçlı yazılım içerecek şekilde hazırlanmış veya kimlik avı dolandırıcılığına yol açarak çocukların cihazlarını ve kişisel bilgilerini riske atan belirli bannerlar, resimler veya mikro siteler yoluyla olabilir. Bu arada saygın şirketler bile çocukların gizliliğini tehlikeye atabilecek aşırı reklam takibi yapabilir ve bu da ebeveyn izni olmadan hassas verilerin toplanmasına yol açabilir. Bu risklere karşı korunmak, sağlam siber güvenlik önlemleri ve ebeveyn gözetimi gerektirir. Ebeveyn kontrol araçları bu noktada son derece değerli olabilir ve ebeveynlere ve vasilere hangi uygulamaların indirilebileceğini ve hangi web sitelerine erişilebileceğini yönetme becerisi kazandırır.  

Ebeveynler nelere dikkat etmeli?

Açık diyalog ve iletişim, dijital okuryazarlık ve dayanıklılığın geliştirilmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır.  Reklamların potansiyel tehlikelerini tartışmak, gençleri reklamları nasıl aldıkları ve yorumladıkları konusunda bilinçli seçimler yapmaları için güçlendirebilir. Açık diyaloğa ek olarak, ebeveyn kontrol yazılımı çocukların çevrimiçi deneyimlerini yönetmede değerli bir araç olarak hizmet edebilir. Uygulama engelleme, web filtreleme ve ekran süresi yönetimi sunarak ebeveynlerin ve vasilerin çocukların dijital ortamını kendi özel ihtiyaçlarına ve endişelerine göre uyarlamalarına olanak tanır. Bu araçları proaktif iletişimle birlikte kullanan ebeveynler, çocukları için daha güvenli ve emniyetli bir çevrimiçi ortam yaratabilirler. 

Üsküdar Üniversitesi NP Etiler Tıp Merkezi Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, Sosyal medyada mutluluk pozlarına olan ilgi ve ‘sanal mutluluk’ konusunu değerlendirdi.

Mutluluk pozlarıyla insanlar kendilerini diğerleriyle kıyasladığı bir ortam bulabiliyor

İnsanların en iyi ve mutlu anlarını paylaşmaları için, sosyal medya platformlarının bir alan sağladığına işaret eden Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “İnsanlar, sosyal medyada kendilerini en iyi halde göstermek ve bu vesile ile de dikkat çekmeyi istedikleri için mutlu anlarını paylaşma eğilimi gösterebiliyor. Bu da olumlu geri bildirimler ve beğeniler alarak kendilerini daha iyi hissetmelerine imkân veriyor. Mutluluk pozlarıyla, insanlar kendilerini diğerleriyle kıyasladığı bir ortam bulabilirler ve birçok kişi, başkalarının mutlu anlarını gördükçe kendilerini eksik veya mutsuz hissedebilirler ve bu da bu yönde pozlar vermeyi daha da artırabilir.” dedi.

Mükemmeliyetçilik duygusunu körüklüyor

Sosyal medyayı kullanırken insanların kendilerini sürekli olarak başkalarıyla karşılaştırmasının mükemmeliyetçilik duygusunun körüklenmesini artırdığını da ifade eden Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, şöyle devam etti:

“Ayrıca sosyal medya platformları, insanların kendilerini ifade etmeleri ve kimliklerini oluşturmaları için de bir araç olarak kullanılabiliyor. Mutlu anları paylaşmak, insanların kendilerini iyi hissetmelerine ve olumlu bir imaj oluşturmalarına yardımcı olabilir. Bu paylaşımlar, insanların kendilerini ve hayatlarını olumlu bir şekilde tanımlamalarına ve başkalarına göstermelerine ön ayak olabilir.

Pozitif duyguları pekiştirmeye yardımcı olabiliyor

Bunun psikolojik zeminde birçok nedeni olabilir. Evvela insanlar genellikle olumlu geri bildirim alma ve beğenilme arzusunu taşırlar. Mutluluk pozları, diğerlerinin beğenilerini ve olumlu yorumlarını çekebilir; kişinin kendisini değerli ve takdir edilmiş hissetmesine yardım edebilir. Dolayısıyla, mutluluk pozları paylaşmak, kişinin kendine olan güvenini artırabilir ve sosyal bağlarının da güçlenmesine yardım edebilir. Bunun dışında, kişinin kendisini iyi hissedip, pozitif duygularını pekiştirmesine yardımcı olabilir. Pozitif anıları hatırlamak ve paylaşmak, kişinin ruh halini yükseltebilir ve olumsuz duygularıyla başa çıkmasına yardımcı olabilir. Bu nedenle kişinin kendi mutluluğunu artırmasına ve psikolojik iyilik halini desteklemesine katkıda bulunabilir.”

Kendilerini daha başarılı, çekici ve mutlu olarak göstermeye çalışıyorlar

 İnsanlar genellikle sosyal medyada en iyi ve mutlu anlarını paylaşarak kendilerini daha başarılı, çekici ve mutlu olarak göstermeye çalıştıklarını, çünkü bu durumun kişilerin kendilerini diğerleriyle kıyasladığı bir ortamda olumlu bir imaj oluşturmaya yardımcı olduğunu anlatan Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Bu da, daha olumlu bir benlik algısının geliştirilmesine ve kişilerin kendilerini daha iyi hissetmesine katkıda bulunabilir. Son olarak, kişiler sosyal medya platformlarındaki paylaşımlarıyla kendilerini ifade edip, kişisel kimliklerini de inşa edebiliyor. Bu imkânı tanıdığı için de pozitif anıları paylaşmaları, ilgi alanlarını, değerlerini ve yaşam tarzını diğerlerine sunmaları ve bunun da olumlu veyahut mutluluk pozları özelinde verilmesi kendisini daha iyi anlamasına ve başkalarının da onu daha iyi anlayıp tanımalarına yardımcı olabilir.” şeklinde değerlendirmede bulundu.

Gerçek mutluluk, sosyal medyada gösterildiği gibi daima parlak ve mükemmel değil

Gerçek hayattaki mutlulukla sosyal medyada gösterilen mutluluğun uyumlu olmayabileceğini de dile getiren Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, şunları söyledi:

“Çünkü sosyal medya platformları çoğunlukla kullanıcıların en iyi ve en mutlu anlarını paylaşmaları üzerine odaklanırken, gerçek hayat daha karmaşık ve farklı duygusal deneyimlere üzerine kuruludur. Sosyal medyada paylaşılan mutluluk pozları genellikle dikkatlice seçilerek, düzenlen anların bir yansımasıdır ve bu pozlar gerçek hayattaki her anın tam bir temsili değildir. Hayatın bütününün bir kısmını temsil etmektedir. Herkeste farklılıklar gösterse de gerçek hayatta insanlar, günlük yaşamın stresiyle, sorunlarıyla ve zorluklarıyla karşılaşabilirler; bu da duygusal dalgalanmaları deneyimlemelerine neden olabilmektedir. 

Ayrıca, gerçek mutluluk, sosyal medyada gösterildiği gibi daima parlak ve mükemmel değildir; bunun yerine, genellikle küçük anlarda ve sıradan yaşamın içinde bulunur. Sosyal medyada gösterilen mutluluk genellikle idealize edilmiş bir versiyon sunarken, gerçek hayattaki mutluluk daha karmaşık, gerçekçi ve zaman zaman zorlu da olabiliyor. Ayrıca bunların yanı sıra sosyal medya üzerinden verilen mutluluk pozları, insanların olumlu duygularını paylaşma ve başkalarıyla bağlantı kurma ihtiyacını da karşılayabilmekte ve sosyal medya kullanıcıları arasında olumlu bir atmosferin oluşmasına da vesile olabiliyor.”

İlişkilerde samimiyet ve derinlik eksikliğine yol açabiliyor

Mutluluk pozları paylaşmanın kişilerin kendine olan güveni ve benlik saygısı üzerinde çeşitli etkileri olabileceğini de kaydeden Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, sözlerini şöyle tamamladı:

“İlk olarak, pozitif geri bildirimler ve beğeniler almak, kişilerin kendilerini değerli ve çevreleri tarafından kabul görmüş olduklarını düşünmelerine vesile olabilir ve güven duygusu hissettirebilir ve benlik saygılarını güçlendirebilir. Ancak, sosyal medyada sürekli olarak mutluluk ve başarıyla dolu pozlar paylaşmak, bazı kişilerde kendilerini karşılaştırma ve kendilerini yetersiz hissetme eğilimini de beraberinde getirebilir. Mükemmel görünen hayatları görmek, kişilerde kıskançlık, özsaygı eksikliği ve değersizlik duygularına da neden olabilir; benlik saygılarını olumsuz yönde etkileyebilir. Ayrıca, sürekli mutluluk pozları paylaşmak, kişilerin gerçek duygularını bastırmasına ve sosyal medyada yapay bir imaj oluşturmasına neden olabilir. Bu da bireylerin kendileriyle ve başkalarıyla olan ilişkilerinde samimiyet ve derinlik eksikliğine yol açabilir.”

Haber: Ersin Çahmutoğlu